Sclerose

Stwardnienie rozsiane jest schorzeniem ośrodkowego układu nerwowego, tzn. mózgowia i/albo rdzenia kręgowego. Jest to choroba z autoagresji, której przyczyną jest niekorzystne odżywianie, najczęściej tzw. model żywienia pastwiskowego, a więc takiego, w którym zjada się w przeważającej ilości produkty pochodzenia roślinnego. W takim żywieniu człowiek otrzymuje za mało białka o niskiej wartości oraz niewiele tłuszczów głównie pochodzenia roślinnego. Bezpośrednią przyczynąstwardnienia rozsianego jest rozpad osłonek mielinowych włókien nerwowych w wyniku zniszczenia ich przez proces immunologiczny, tzn., że komórki układu odpornościowego chorego rozpoznają jego własne osłonki mielinowe jako obce i niszczą je.

W naszych szerokościach geograficznych stwardnienie rozsiane jest jednym z najczęściej występujących schorzeń neurologicznych. Chorobowość, tj. liczba jednocześnie występujących przypadków w określonej populacji jest najwyższa w Europie Środkowej i północnej i wynosi 30 – 80na 100 000 mieszkańców. Co ciekawe w przypadku imigracji z obszaru niskiego ryzyka zachorowania do obszaru wysokiego ryzyka zachorowania na SM, imigranci „przejmują” je po ok.. 15 latach pobytu na tym terenie. Świadczy to pośrednio o tym, że osoby te przejmują nieodpowiedni model żywienia z regionu, w którym zamieszkali.

W przypadku SM charakterystyczny jest skokowy przebieg schorzenia: objawy utrzymują się przez jakiś czas, następnie cofają się w mniejszym lub większym stopniu, po czym występują nowe rzuty choroby. Każdy rzut może spowodować objawy odmienne od poprzednich, każdy też może pozostawiać po sobie mniej lub bardziej nasilone zaburzenia. W dalszym przebiegu schorzenia rzuty występują coraz rzadziej, natomiast objawy, zwłaszcza niedowład i napięcie spastyczne, coraz bardziej narastają. Taki jest klasyczny przebieg choroby ale czasami występują postacie, które od początku nie przebiegają z okresami rzutów i remisji, tylko mają obraz powoli narastającego niedowładu spastycznego.

Objawy i przebieg.

Choroba rzadko przebiega w sposób bezobjawowy, a typowe zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym wykrywa się przypadkowo podczas badania MRI (rezonans magnetyczny).

W 2/3 przypadków pierwsze objawy pojawiają się u ludzi młodych. W około 60 % przypadków występują pojedyncze rzuty choroby trwające kilka tygodni, po czym objawy się wycofują całkowicie lub pozostają niewielkie ubytki neurologiczne. Proces chorobowy obejmuje zazwyczaj różne miejsca w ośrodkowym układzie nerwowym, wobec tego obraz choroby jest bardzo zróżnicowany.

Jak wcześniej napisałam, w początkowym okresie objawy wycofują się niemal całkowicie, niestety w miarę trwania choroby w coraz większym stopniu pozostają wyraźne objawy resztkowe. W następnych okresach narasta upośledzenie czynności układu nerwowego, zwłaszcza spastyczność, nawet bez występowania nowych rzutów choroby. Od tej najczęściej występującej postaci SM wyróżniają się przypadki, w których charakterystyczne są rzuty powtarzające się w krótkich odstępach czasu, co na skutek kumulowania się objawów resztkowych doprowadza w ciągu miesięcy lub kilku lat do ciężkiego kalectwa. Na przeciwnym biegunie nasilenia są prostacie łagodne, trwające dziesiątki lat z niewielkim uszkodzeniem czynności układu nerwowego.

Istnieje kilka szczególnie typowych lokalizacji ognisk demielinizacyjnych, dających najczęstsze objawy,które przedstawię poniżej:

- zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego

-porażenie międzyjądrowe

-oczopląs

-niezborność móżdżkowa

-drżenie zamiarowe

-parapareza kurczowa

-kurczowo-ataktyczne upośledzenie chodu

Objawy oczne:

Objawem, który pojawia się często jako pierwszy, rozpoczynający chorobę, jest zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego. Charakterystyczne jest znaczne pogorszenie wzroku, zazwyczaj jednostronne, które narasta w ciągu kilku dni. Czasami objawom towarzyszy ból gałki ocznej i zaburzenia widzenia w trakcie poruszania gałką oczną. W niektórych przypadkach w ciągu 3-4 tygodni może dojść do zaniku nerwu wzrokowego. Zazwyczaj jednak po 1-2 tygodniach dochodzi do poprawy widzenia lub do całkowitego odzyskania wzroku. Zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego jest bardzo ważnym objawem, gdyż w ciągu kolejnych lat od wystąpienia u ok. 1/3 pacjentów rozwijają się inne objawy stwardnienia rozsianego. 15 lat po przebytym zapaleniu nerwu wzrokowego u 45 % chorych rozwija się SM. Inaczej należy interpretować pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego występujące jednocześnie po obu stronach. Na podstawie 30 letnich badań zaobserwowano, że po obustronnym zapaleniu u dorosłych rzadko, a u dzieci nigdy nie wystąpiły objawy stwardnienia rozsianego.

Zaburzenia ruchów gałek ocznych:

Jest to bardzo częsty objaw w przebiegu SM i jest związany z upośledzeniem czynności unerwienia mięśni gałkoruchowych.Typowymi objawami są podwójne widzenie, szczególnie przy ruchach gałek ocznych i oczopląs. W początkowym etapie choroby podwójne widzenie zazwyczaj przemija, oczopląs natomiast zwykle pozostaje jako objaw stały.

Nerwoból nerwu trójdzielnego:

Objaw ten występuje u ok. 1,5 % chorych na stwardnienie rozsiane, czyli 300 razy częściej niż w populacji ogólnej. Również dwukrotnie częściej jest to nerwoból obustronny i zazwyczaj jest to ból stały (rzadziej napadowy).

Objawy móżdżkowe (niezborność, drżenie zamiarowe):

Objawy te występują u ¾ chorych. Niezborność to upośledzenie ruchów wynikające z połączenie wzmożonego napięcia mięśniowego i zaburzeń koordynacji. Drżenie zamiarowe natomiast jest to nasilenie drżenia kończyny podczas wykonywania ruchów celowych.

Zaburzenia czucia:

To objaw stwierdzany już we wczesnej fazie choroby u ponad połowy pacjentów. Szczególnie często jest upośledzone odczuwanie wibracji w obrębie kończyn dolnych, ale mogą również występować parestezje, nieprawidłowe odczuwanie dotyku, bóle (najczęściej w obrębie tułowia i kończyn).

Zaburzenia pęcherzowe i jelitowe:

Na początku choroby występują u około 20 % chorych. W późniejszych okresach

od 50 – 75 % pacjentów ma zaburzenia w oddawaniu moczu.

Zmiany psychiczne:

Zaburzenia psychiczne są tym częstsze im dłużej trwa choroba. Zazwyczaj zwraca uwagę euforia niedostosowana do sytuacji, brak krytycyzmu odnośnie choroby. W przypadkach przewlekle postępujących zmiany psychiczne mogą prowadzić do demencji.

Rokowanie:

Około 10 lat po pierwszym rzucie choroby przeżywa 80 % chorych w porównaniu z populacją zdrową. W ciągu roku u ok. 50 % pacjentów występują nawroty choroby. Stwardnienie rozsiane, pomimo wieloletniego przebiegu prowadzi u większości pacjentów do różnie nasilonego kalectwa, a tym samym do zmniejszenia w znacznym stopniu samodzielności i komfortu życia.

Leczenie:

Dotychczas medycyna nie znalazła skutecznych metod prowadzących do wyleczenia. Różnicuje się leczenie w trakcie rzutów choroby i w trakcie remisji. Warto zaznaczyć, że badania kliniczne dowodzą, że stosowane w trakcie rzutu SM wysokie dawki kortykosteroidów skracają niewątpliwie okres rzutu, ale w żaden sposób nie wpływają na dalszy przebieg choroby. Zastosowanie interferonu w przypadkach o dużej liczbie rzutów tylko w nieznacznym stopniu zmniejsza ich częstość.

Taki jest stan wiedzy medycznej dotyczący stwardnienia rozsianego. Dr Kwaśniewski ze swojego doświadczenia podaje przypadki długotrwałej remisji lub całkowitego wyleczenia nawet zaawansowanych postaci choroby.

Przyczynowo patrząc, zmiana modelu żywienia przywracająca prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego prowadzi do zaprzestania niszczenia organizmu przez własny układ odpornościowy. W miarę upływu czasu dochodzi do tzw. wygaszenia procesu autoimmunologicznego. Choroba nie niszczy komórek nerwowych mózgu lecz uszkadza osłonki włókien nerwowych, które zbudowane są z cholesterolu i innych złożonych związków tłuszczowych. Żywienie optymalne jest przyczynowym leczeniem SM, które z jednej strony prowadzi (jak wcześniej wspomniałam), do zatrzymania procesu chorobowego, a z drugiej powoduje powolne odbudowanie zniszczonych osłonek nerwowych.

Ważnym jest aby chory spożywał jak najwięcej produktów zawierających związki budulcowe mieliny, czyli: móżdżek, szpik kostny, rosoły, wątróbki. Aby wszystkie potrzebne składniki móc dostarczyć w odpowiednie miejsca naszego organizmu dobrze jest powtarzać leczenie prądami selektywnymi co 9 – 12 miesięcy. Przejście pacjenta chorego na SM na żywienie optymalne może w części przypadków (szczególnie w początkowym okresie choroby) doprowadzić do wyleczenia, u innych daje znaczną poprawę stanu ogólnego i sprawności ruchowej.

Grażyna Milerska - Arkadia "Kraus" Bielsko-Biała

Designed by Kraus SYSTEM 2016